Willem Arntsz Hoeve, Den Dolder

In de negentiende eeuw drong langzaam de overtuiging door dat geestelijk gestoorden rust nodig hebben en erbij gebaat zijn in een natuurlijke omgeving, ver van de stad, te worden behandeld en verpleegd. Het Willem Arntsz Huis in de oude binnenstad van Utrecht is een van de vele voorbeelden van psychiatrische ziekenhuizen in Nederland die aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw een zogenaamd ‘buitengesticht’ oprichtten. Een geschikte plek werd gevonden op de uitgestrekte heidegronden in Den Dolder.

Onderdeel van de behandeling in de Willen Arntsz Hoeve was het werken op de boerderij en in de werkplaatsen, een vorm van arbeidstherapie. De dependance groeide uit tot een omvangrijk complex, dat in of in de nabijheid van de stad ondenkbaar zou zijn geweest. Het geheel werd opgezet volgens het paviljoenstelsel, een opzet die tot in de jaren veertig van de twintigste eeuw gebruikelijk bleef voor psychiatrische ziekenhuizen. Behalve de heilzame werking van de natuur bood deze opzet de mogelijkheid patiënten in kleinere groepen te verplegen, wat gunstiger resultaten opleverde. Een ander voordeel was dat dergelijke gestichten klein konden beginnen en langzamerhand konden uitbreiden. Sommige buitengestichten produceerden voldoende landbouwproducten om in de eigen behoeften te kunnen voorzien.
In 1907, toen het eerste gebouw van de inrichting werd opgeleverd, was Den Dolder niet meer dan een naamloze halteplaats van de

Klik op de kaart voor een vergroting.