Het verhaal van Capelle aan den IJssel

Capelle aan den IJssel behoort tot de Nederlandse gemeenten die in korte tijd ingrijpend van karakter zijn veranderd. In de gebiedsbiografie Het Verhaal van Capelle aan den IJssel 1945–1990 wordt deze transformatie onderzocht en geduid vanuit ruimtelijk, stedenbouwkundig en cultuurhistorisch perspectief. De studie laat zien hoe een overwegend landelijk dijkdorp in enkele decennia uitgroeide tot een suburbane woonstad in nauwe samenhang met de ontwikkeling van Rotterdam.

Tot ver in de twintigste eeuw werd Capelle gekenmerkt door polders, dijken en kleinschalige nederzettingen langs de Hollandsche IJssel. De sporen van deze lange voorgeschiedenis zijn nog altijd herkenbaar in het landschap en in enkele historische structuren, maar vormen slechts het vertrekpunt van het huidige stedelijke beeld. De kern van Capelles identiteit ontstond na de Tweede Wereldoorlog, in een periode van wederopbouw, woningnood en snelle bevolkingsgroei.

De gebiedsbiografie richt zich op de ruimtelijke ontwikkeling van Capelle in de periode 1945–1990, met bijzondere aandacht voor de planvorming en de totstandkoming van de naoorlogse woonwijken. Capelle speelde een sleutelrol in de regionale verstedelijking rond Rotterdam. In het zogenoemde RoCa-gebied werkten beide gemeenten samen aan grootschalige uitbreidingsplannen, waarin stedenbouwkundige idealen — van modernistische open verkavelingen en wijkgedachte en later meer gedifferentieerde woonmilieus — tot stand kwamen. 

In de studie wordt de ontwikkeling van wijken als Middelwatering, Schenkel, Capelle-West, Oostgaarde en Schollevaar geanalyseerd aan de hand van structuurplannen, bestemmingsplannen en gerealiseerde woningbouw. Daarbij is aandacht voor zowel stedenbouwkundige concepten als architectonische typologieën, en voor de wisselwerking tussen beleidsmatige ambities, technische mogelijkheden en maatschappelijke kritiek. De selectie en beschrijving van karakteristieke projecten maakt inzichtelijk hoe algemene trends in de Nederlandse naoorlogse architectuur en stedenbouw in Capelle een eigen uitwerking kregen.

Het Verhaal van Capelle aan den IJssel laat Capelle zien als een gelaagd en experimenteel opgebouwd stedelijk landschap. De gebiedsbiografie biedt daarmee niet alleen een historisch overzicht, maar ook een interpretatiekader voor de waardering van het naoorlogse erfgoed en voor toekomstige ruimtelijke opgaven.